- 1 SAMUEL
- <
- 14
- >

14
Jonathan ni tanomnag ban’en ni dariy e sul riy nga tomur
1 Me reb e rran me ga’ar Jonathan ngak be’ nib pagel ni ir e be fek talin e cham rok Jonathan, “Nga darow ko gin ke yan i par e salthaw rok e pi Filistine ngay.” Machane de yog Jonathan ngak e chitamngin. 2 Ma ke yan i par Saul nga tan ba ke gek’iy ni pomegranate u Migron, nde mal’af u Gibeah; ma gonap’an e 600 e pumo’on ni bay rok. 3 Ma Ahijah nib mo’on ni fak Ahitub, nib mo’on ni walagen Ikabod, me Ahitub e be’ nib mo’on ni fak Finehas, nib mo’on ni fak Eli, ni i mang prist rok SOMOL u Shiloh, e ke yon’ fare efod nga daken. Ma de nang fapi pumo’on nike yan Jonathan.
4 Mre kanawo’ ni ba’aram ni nge yan Jonathan i th’ab nge yan ko gin be par e pi Filistine riy e bay l’agruw i war ni gang’ riy nib madodongol, nra reb ma bay nga baraba’ e re kanawo’ nem, fithingan reb e Bozez ma reb e Seneh. 5 Reb e bay nga ba’ ni lel’och ko re kanawo’ nem, ni ba sap nga Mikmash, ma reb e bay nga ba’ ni yimuch, ni ba sap nga Geba.
6 Me ga’ar Jonathan ngak fare pagel, “Ngad th’abew e kanawo’ nga baraba’ ngdarow ko gin be par e pi Filistine riy, ni bogi ni’ ndar nanged Got. Sana ra ayuwegdow SOMOL; fa’anra rin’, ma rib muduwgil nra gagiyegnag ngad gelgow, ndariy fan ni ara’ rogon nri gadow l’agruw.”
7 Me fulweg fare pagel ni ga’ar, “Tin ga ba’adag e ngam rin’, ya gu bay u ba’ rom.”
8 Me ga’ar Jonathan, “Kefel’, ngdarow ngad th’abew e kanawo’ nge guy dow e pi Filistine. 9 Ma fa’an yad ra yog ngodow ni ngad son nigew yad ngarbad ngodow, ma gadow son ko gin gadow bay riy. 10 Machane fa’an yad ra yog ni nga darow ngorad, ma gadow yan ngorad, ya aram e pow riy nike m’ay i gagiyegnag rok SOMOL ni ngad gelgow ngorad.”
11 Ere miyow pag e pi Filistine ngar guyed yow, me ga’ar fapi Filistine, “Mu sapgad! Ba’aram e Hebrew ni karbad nga wuru’ e low ni ur mithgad u lan!” 12 Me tolul e pi salthaw ko Filistine ngak Jonathan nge fare pagel ni lungurad ngorow, “Mirew ngaray nga talang! Ya bay ban’en ni nggogned ngomew!”
Me ga’ar Jonathan ngak fare pagel, “Mu lekeg. I SOMOL e ke gagiyegnag ni nge gel piyu Israel ngorad.” 13 Me yan Jonathan nga talang ni be gararaw, ma be lay fare pagel u tomur rok. Me og Jonathan ngak fapi Filistine nge li’rad, me yib fare pagel ngari thang e fan rorad. 14 Som’on nra chamgad e li’ Jonathan nge fare pagel gonap’an rliw’ e girdi’ u bangi n’en ni gonap’an e baley e acre ga’ngin yang. 15 Ma urngin e pi Filistine ni yad bay u rom ni yib e marus ngorad; ma pi’in yad ma yan nga mit e mael nge pi salthaw ni yad bay ko gin be par e pi salthaw riy e ur t’on gad ko marus; me yib e durru’, mri gel boch e marus rorad.
Pi Filistine nra waergad
16 Pi salthaw rok Saul ni be matanag u Gibeah u lan e nug rok Benjamin e ra guyed ni be mil e pi Filistine ni kar balyanggad. 17 Me ga’ar Saul ngak e salthaw rok, “Mu theeged e salthaw ngam guyed e en nde moy.” Miyad rin’ ma aram miyad pir’eg ni Jonathan nge fare pagel nma fek talin e cham rok e dar moyew. 18 Me ga’ar Saul ngak Ahijah ni prist, “Mfek fare Kahol ko M’ag rok Got i yib ngaray.” (Re ngiyal’ i n’em e yima fek nge m’on mi i lay piyu Israel u tomur.) 19 Nap’an ni be welthin Saul ngak fare prist, mi i gel e balyangan’ nge wagagey ni be tay e salthaw ko Filistine ko gin ni ba’aram ni karbad ra pired ngay; ma aram me ga’ar Saul ngak, “Dakriy nap’an riy ni ngan fith lanyan’ SOMOL!” 20 Ma aram miyad yan e tirok e salthaw ni ngar chamgad e pi Filistine, ma ke balyang e pi Filistine yad be li’ed yad. 21 Ma pi Hebrew ni urmed u ba’ rok e pi Filistine nra uned ngorad ngranod ra pired ko gin ni yan i par e pi salthaw ko Filistine ngay, e ra chuwgad u ba’ rok e pi Filistine ngarbad ra uned nga ba’ rok Saul nge Jonathan. 22 Piyu Israel ni ur mithgad u fithik’ e burey u Efraim e rrung’aged ni be mil e pi Filistine; ma aram miyad yib ra uned ko ba’ rok Saul nge Jonathan ngar chamgad ngak e pi Filistine. 23 Me ayuweg SOMOL piyu Israel e rofen nem, min cham ngan pag yu Bethaven.
Tomuren e mael
24 Rofen nem e ke yim’ piyu Israel ko bilig, ya ke micheg Saul bbugithin u p’eowchen SOMOL nike ga’ar, “Ra buch wa’athan e cha’ nra kay ban’en e daba’ u m’on ndawor gu falbayen e pi to’ogor rog.” Ere dariy be’ ni kay ban’en ko binem e rran ni polo’. 25 Yad gubin nrabad nga fithik’ bangi garger, miyad pir’eg e honey u ga’ngin yang e re gi garger nem. 26 Re gi garger nem e ba sug ko honey nib athib, machane dariy be’ ni kay buchu’uw, ya yad gubin ni kar rusgad ko buch wa’athan ni yog Saul nra yib ngorad. 27 Machane de nang Jonathan e re thin nem nike yog e chitamngin ko girdi’; aram me yan i rugoy ba ley i gek’iy ni be fek nga fithik’, nge kay boch. Ka chingiyal’ nem me yib gelngin. 28 Me ga’ar reb fapi salthaw ngak, “Gubin e girdi’ nike m’ay gelngirad ni bilig, ma kug magaergad ko tin keyog e chitamam nike ga’ar, ‘En nra kay e ggan e daba’ e nge buch wa’athan.’
29 Me fulweg Jonathan ni ga’ar, “Rib kireb e n’en nike rin’ e chitamag ngak e girdi’ rodad! A mu guy nga rogon nike yib gelngig ni bochan e kug way boch e honey! 30 Fapi ggan ni fek e tirodad e girdi’ rok e pi to’ogor rodad ko fa ngiyal’nem ni da gelgad ngorad ko mael, e fa’an mang e kay e tirodad e girdi’ e daba’, ma ke yib gelngirad; ma kab pire’ boch e pi Filistine ni kar li’ed e daba’!”
31 Rofen nem e gel piyu Israel ngak e pi Filistine u Mikmash ngar mada’gad nga Aijalon. Ma dakuriy gelngin piyu Israel ni bochan e bilig, 32 ma aram miyad mil i yan ko pin’en ni kar feked rok e pi to’ogor; miyad fek e saf, nge garbaw ni pumo’on, nge pifak e garbaw ngar li’ed u luwrad, miyad kay e ufin riy ni kabay e racha’ u fithik’. 33 Minog ngak Saul ni lunguy, “Mu sap, girdi’ rodad e kar denengad nib togopluw ngak SOMOL, ya yad be longuy e ufin ni kabay e racha’ u fithik’.”
Me non Saul ni ba ga’ laman, “Gimed bogi ni’ nda mu yul’yul’gad! Mu lulubiyed ba malang ni ba ga’ i yib ngaray.” 34 Me ga’ar, “Marod nga fithik’ e girdi’ nga mogned ngorad ni yad gubin ni ngar feked e garbaw ni pumo’on nge saf rorad i yib e ngaray ngar li’ed miyad kay u roy, me dab ku ra denengad nib togopluw ngak SOMOL ko ufin ni yad be kay ni kabay e racha’ u fithik’.” Ma aram e yad gubin nra feked e garbaw rorad i yib e re nep’ i n’em ngar li’ed u rom. 35 Me toy Saul ba altar ngak SOMOL, ni aram e bin som’on ni toy.
36 Me ga’ar Saul ngak e salthaw rok, “Ngdarod nga p’ening ngad oggad ngak e pi Filistine u fithik’ e lumor, ngad feked e tin ni bay rorad nge mada’ ko ngiyal’ ni be puf e woch, ma gadad li’rad ni yad gubin ngarm’ad.”
Miyad fulweg ngak ni lungurad, “Mu rin’ e tin ga be finey ni ir e bfel’.” Machane me ga’ar fare prist, “Som’on e ngad fithed lanyan’ Got.”
37 Me fith Saul Got ni ga’ar, “Ra gu og ngak e pi Filistine ma bfel’? Ga ra ayuwegmad nggu gelgad?” Machane de fulweg Got e tin be fith e rofen nem. 38 Me ga’ar Saul ngak e pi’in yad be yog e thin rok e pi girdi’ nem, “Mired e ngaray ngam gayed ko mang denen e ka ni ngongliy e daba’. 39 Ya kug micheg nga fithingan SOMOL ni be par nib fos, ni ir e ma ayuweg piyu Israel, ni mus ngak Jonathan ni fakag, ni fa’anra ir e ke ngongliy e denen ma ngan thang e pogofan rok.” Machane dariy be’ ni fulweg. 40 Me ga’ar Saul ngorad, “Mu sak’iygad ni gimed gubin, ma gamow sak’iy Jonathan u roy.”
Miyad fulweg ngak ni lungurad, “Mu rin’ e tin ga be finey ni ir e bfel’.”
41 Me ga’ar Saul ngak SOMOL ni Got rok piyu Israel, “SOMOL, mangfan ndawor mpi’ e fulweg ko tin kug fith ngom e daba’? SOMOL ni Got nu Israel, mpi’ e fulweg ko tin kug fith ngom ni ngam dag ko fa gali malang. Fa’anra bagamow Jonathan e ke denen, ma ga pi’ e fulweg riy ko bin Urim; machane fa’anra girdi’ rom nu Israel, ma ga pi’ e fulweg riy ko fa binem ni Thummim.”* URIM . . . THUMMIM: L’agruw i malang nma guy e prist riy e tin ba’adag Got ni ngan rin’; da nnang ko uw rogon ni ur marwelgad ngay. Me yib i m’ug e fulweg riy ni Jonathan nge Saul; ma girdi’ e dariy ban’en ni kar bucheged. 42 Me ga’ar Saul, “Mu turguyed ko gag ara Jonathan ni fakag.” Me yib i m’ug e fulweg riy ni Jonathan e ke bucheg ban’en. 43 Me fith Saul ngak Jonathan ni ga’ar, “Be mang e kam ngongliy?”
Me fulweg Jonathan ni ga’ar, “Kug way buchu’uw i honey. Are gub aray, kefel’ nggum’.”
44 Me ga’ar Saul ngak, “Fa’anra dab ni li’em nga mum’ mi Got e nge li’eg nggum’.”
45 Machane me ga’ar fapi girdi’ ngak Saul, “Mog, i Jonathan nike ayuweg piyu Israel kar gelgad ko re mael ney e ngan li’ ngem’? Dangay! Kug micheged nga fithingan SOMOL ni be par nib fos ni mus nga ta’ab gaf i piyan lolugen ma dabi mul. Ya n’en ni rin’ e daba’ e Got e ayuweg nge rin’.” Aram rogon ni ayuweg e girdi’ Jonathan nge dakun thang e fan rok.
46 Ma aram ma daki lol’oeg Saul e pi Filistine, miyad sul ko gin ntaferad.
Tabinaw rok Saul nge gagiyeg ni i tay Saul
47 Tomuren ni mang Saul pilung nu Israel me mael ngak urngin e pi to’ogor rok ni bay u gubin yang, ni aram e girdi’ ko Moab, ngu Ammon, ngu Edom, nge fapi pilung nu Zobah, nge pi Filistine. Gubin yang ni i yan ngay ko mael ma i gel. 48 I cham nib cheag ko cham ni mus ngak e girdi’ ni Amalek niki gel ngorad. Gubin e cham ni un fek i yib ngak piyu Israel mi i ayuwegrad riy.
49 Ma pi pumo’on ni fak Saul e Jonathan, nge Ishvi, nge Malkishua. Ma bin ilal i fak ni bpin e Merab fithingan, ma bin bitir e Mikal. 50 Mi Ahinoam e le’engin, ni Ahimaaz e chitamngin; ma en ni ga’ ko salthaw rok e Abner, ni fak be’ nib pumo’on ni walagen e chitamngin ni Ner fithingan. 51 Mi Kish ni chitamngin Saul nge Ner ni chitamngin Abner e Abiel e chitamangirow.
52 N’umngin nap’an e yafos rok Saul e i par ni be mael ngak e pi Filistine nib elmerin. Yugu ra pir’eg be’ nib mo’on nib gel ma ba falu’ me fek nge mang reb e salthaw rok.

- 1 SAMUEL
- <
- 14
- >

*14:41 URIM . . . THUMMIM: L’agruw i malang nma guy e prist riy e tin ba’adag Got ni ngan rin’; da nnang ko uw rogon ni ur marwelgad ngay.

DRAFT VERSION — Proofreading in progress

© 2007 Bible Society of Micronesia